News

Czy Wenezuela zdobędzie bogate w ropę tereny Gujany? Co na to obywatele?

Autor Cecylia Rutkowska
Cecylia Rutkowska05.12.20237 min.
Czy Wenezuela zdobędzie bogate w ropę tereny Gujany? Co na to obywatele?

W niedzielę w Wenezueli odbyło się kontrowersyjne referendum, podczas którego obywatele opowiedzieli się za przejęciem kontroli nad bogatym w surowce regionem Gujany. Sporny obszar o powierzchni blisko 160 tys. km2 od lat był przedmiotem sporu między tymi krajami. Teraz sytuacja stała się jeszcze bardziej napięta.

Kluczowe wnioski:
  • Wenezuela twierdzi, że region Gujany niesłusznie przypadł temu krajowi ponad 100 lat temu
  • Obywatele Wenezueli poparli w referendum aneksję bogatego w ropę i minerały obszaru
  • Decyzja spotkała się ze sprzeciwem ze strony Gujany i społeczności międzynarodowej
  • Odkrycie złóż ropy naftowej w regionie spornym znacząco poprawiło sytuację ekonomiczną Gujany
  • Poluzowanie sankcji USA na wenezuelski przemysł naftowy może zmienić układ sił w regionie

Wenezuela rości sobie prawa do regionu Gujany

Od wielu lat Wenezuela zgłasza roszczenia terytorialne do regionu Essequibo w Gujanie. Jest to obszar o powierzchni blisko 160 tys. kilometrów kwadratowych, bogaty w zasoby naturalne takie jak ropa naftowa, złoto i diamenty.

Zdaniem władz w Caracas, region ten niesłusznie przypadł Gujanie ponad 100 lat temu, po arbitrażu międzynarodowym z 1899 roku. Wenezuela kontestuje tę decyzję i uważa, że w czasach kolonialnych ziemia ta należała do Hiszpanii, a później do Wenezueli.

Długotrwały spór graniczny

Spór o Essequibo toczy się nieprzerwanie od uzyskania niepodległości przez Gujanę w 1966 roku. Kilkukrotnie podejmowano próby polubownego rozstrzygnięcia, jednak bezskutecznie. Obecnie sprawą zajmuje się Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze, który orzekł o nielegalności jednostronnych działań Wenezueli.

Mimo tego, rząd prezydenta Nicolasa Maduro zdecydował się na zorganizowanie referendum w tej sprawie. Zdaniem władz, poparcie społeczne dla roszczeń terytorialnych wzmocni pozycję negocjacyjną Wenezueli.

Referendum ws. aneksji terytorium sąsiada

W niedzielę 3 grudnia 2023 roku w Wenezueli odbyło się kontrowersyjne referendum. Zdecydowana większość głosujących opowiedziała się za przejęciem kontroli przez Wenezuelę nad regionem Essequibo w Gujanie.

Wbrew opiniom obserwatorów, frekwencja w referendum sięgnęła 50% uprawnionych

Jak podała Krajowa Rada Wyborcza, w głosowaniu wzięło udział ponad 10 milionów obywateli. Stanowi to połowę uprawnionych. Zdecydowana większość - 98% głosujących - opowiedziała się za roszczeniami terytorialnymi wobec Gujany.

Wynik referendum został skrytykowany przez Gujanę i społeczność międzynarodową. Zarzucają one Wenezueli łamanie norm prawa międzynarodowego i prowadzenie polityki faktów dokonanych. Mimo to, rząd w Caracas traktuje głosowanie jako sukces i mandat społeczny do dalszych działań.

Możliwa eskalacja napięcia

Eksperci ostrzegają, że w następstwie referendum może dojść do eskalacji napięcia w regionie. Nie wiadomo jakie kroki podejmie rząd Maduro, jednak wszelkie próby siłowego przejęcia kontroli nad spornym terytorium spotkają się ze zdecydowaną reakcją Gujany i jej sojuszników.

Jak stwierdził minister spraw zagranicznych Gujany Robert Persaud, referendum "doprowadziło relacje między naszymi krajami do poziomu bezprecedensowego napięcia". Sytuacja wymaga rozwagi i dyplomatycznych zabiegów, aby uniknąć eskalacji sporu.

Sporny region bogaty jest w ropę i minerały

Kluczowym powodem, dla którego Wenezuela upomina się o Essequibo jest bogactwo naturalne tego regionu. Obejmuje on blisko dwie trzecie terytorium Gujany, sięgając od sawann na północy po dorzecze Amazonki na południu.

Według szacunków, znajdują się tam złoża od 5 do 13 miliardów baryłek ropy naftowej. Ponadto występują znaczne ilości złota, diamentów, uranu i innych metali ziem rzadkich. Stanowi to ogromny potencjał gospodarczy dla zubożałej Wenezueli.

Zasób Szacunkowe złoża w regionie Essequibo
Ropa naftowa 5-13 mld baryłek
Złoto 900 ton
Diamenty 150 mln karatów

Gujana również korzysta z bogactw regionu

W 2015 roku w wodach przybrzeżnych Essequibo odkryto duże złoża ropy naftowej. Wydobycie surowca znacząco poprawiło sytuację gospodarczą Gujany, wcześniej będącej jednym z najbiedniejszych krajów Ameryki Południowej.

Dzięki eksploatacji tych zasobów, PKB Gujany na osobę podwoił się w ciągu zaledwie dwóch lat. Prognozowane przychody z podatków i opłat licencyjnych szacuje się na setki milionów dolarów rocznie.

To dlatego Gujana z takim uporem broni praw do regionu i odrzuca roszczenia terytorialne ze strony Wenezueli.

Międzynarodowy sprzeciw wobec działań Wenezueli

Czy Wenezuela zdobędzie bogate w ropę tereny Gujany? Co na to obywatele?

Referendum z 3 grudnia wywołało powszechną krytykę ze strony społeczności międzynarodowej. Stany Zjednoczone, Unia Europejska i Organizacja Państw Amerykańskich podkreśliły, że Wenezuela łamie normy prawa międzynarodowego dotyczące poszanowania granic.

W oświadczeniu wydanym przez Departament Stanu USA, podkreślono, że referendum było nielegalne i nie będzie miało żadnych skutków prawnych. Wezwano też Wenezuelę do poszanowania integralności terytorialnej Gujany i pokojowego rozwiązania sporu.

Krytyka ze strony Trybunału w Hadze

Również Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze wyraził głębokie zaniepokojenie. Trybunał ocenił, że jednostronne kroki Wenezueli, w tym przeprowadzenie referendum bez konsultacji z Gujaną, przeczą dotychczasowym ustaleniom obu stron.

Eksperci podkreślają, że bez międzynarodowego poparcia szanse Wenezueli na skuteczne dochodzenie swoich roszczeń są niewielkie. Próby siłowej aneksji Essequibo spotkają się ze zdecydowanym sprzeciwem i sankcjami.

Odkrycie złóż ropy zmieniło gospodarkę Gujany

Jeszcze dekadę temu, Gujana należała do najbiedniejszych krajów regionu z PKB per capita poniżej 7 tys. USD. Sytuacja zmieniła się diametralnie po odkryciu bogatych złóż ropy naftowej u wybrzeży Essequibo.

Od 2015 roku trwa intensywne wydobycie - obecnie sięga 200 tys. baryłek dziennie. Spodziewany jest dalszy wzrost do nawet 1 mln baryłek dziennie w ciągu kilku lat. Przychody z podatków i dywidend liczone są w miliardach dolarów.

Dzięki temu Gujana stała się jednym z najszybciej rozwijających się krajów regionu. Według Banku Światowego, PKB per capita wzrósł z 6,8 tys. USD w 2020 do niemal 19 tys. w 2022 roku.

To olbrzymia zmiana, która pozwoliła Gujanie znacząco zredukować ubóstwo i zwiększyć nakłady na edukację, służbę zdrowia i infrastrukturę.

Zniesienie amerykańskich sankcji dla Wenezueli

W październiku 2022 roku administracja prezydenta USA Joe Bidena zdecydowała się na częściowe złagodzenie sankcji nałożonych na Wenezuelę. Umożliwiono wenezuelskim koncernom eksport ropy do Europy i krajów trzecich.

Sankcje obowiązywały od 2019 roku i zakazywały firmom z USA i UE kupować ropę od Wenezueli. Miało to wpływ na załamanie wydobycia surowca z 1,5 mln do zaledwie 500 tys. baryłek dziennie.

Zdaniem ekspertów poluzowanie restrykcji może zmienić układ sił w regionie i osłabić determinację Wenezueli do przejmowania złóż ropy w Essequibo.

Podsumowanie

W moim artykule omówiłem długoletni spór graniczny między Wenezuelą a Gujaną o region Essequibo. Jest to bogaty w surowce obszar o powierzchni 160 tysięcy kilometrów kwadratowych, do którego prawa rości sobie Caracas. W niedzielę doszło do kontrowersyjnego referendum w tej sprawie, w którym zdecydowana większość Wenezuelczyków opowiedziała się za przejęciem kontroli nad tym terytorium.

Jak podkreśliłem, decyzja o zorganizowaniu głosowania spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem ze strony Gujany i społeczności międzynarodowej. Zarzuca się Wenezueli łamanie norm prawa międzynarodowego. Nie jest też jasne, jakie kolejne kroki podejmie rząd w Caracas i jak zareagują Stany Zjednoczone czy Unia Europejska.

Przedstawiłem również, w jaki sposób odkrycie bogatych złóż ropy naftowej w regionie spornym zmieniło sytuację gospodarczą Gujany. Dzięki eksploatacji tych zasobów, w ciągu zaledwie kilku lat stała się ona jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek regionu. To z pewnością wzmacnia determinację władz w Georgetown do obrony integralności terytorialnej kraju.

Na koniec wspomniałem o niedawnej decyzji USA o poluzowaniu sankcji na eksport ropy przez Wenezuelę. Może to zmienić układ sił i zmniejszyć zapędy Caracas do jednostronnych kroków w regionie Essequibo. Miejmy nadzieję, że pomoże to obniżyć napięcie między tymi krajami. Sytuacja wymaga rozwagi i dyplomatycznych wysiłków na rzecz pokojowego rozwiązania sporu.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Dom Freddiego Mercury'ego na sprzedaż. Właścicielka oczekuje wysokiej sumy
  2. Polskie miasta gotowe na KPO i konkretne inwestycje
  3. Niespodziewany obrót na konferencji Glapińskiego – ogromna zmiana na horyzoncie
  4. Gdzie w Sejmie zdeponować broń palną według Brauna
  5. Opłaty i długość trasy z Wrocławia do Krakowa. Ile kosztuje przejazd autostradą?
Autor Cecylia Rutkowska
Cecylia Rutkowska

Jestem ekonomistką, na blogu poruszam tematy związane z finansami osobistymi i inwestowaniem pieniędzy. Dzielę się praktycznymi poradami, analizuję sytuację gospodarczą.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły