News

Dachy z azbestem - rząd pomaga części mieszkańców w wymianie

Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk07.01.20245 min.
Dachy z azbestem - rząd pomaga części mieszkańców w wymianie

Azbestowe dachy wciąż stanowią problem w wielu polskich domach. Choć od lat wiadomo, że ten materiał jest niebezpieczny dla zdrowia, proces jego usuwania przebiega zbyt wolno. Rząd uruchomił co prawda programy pomocy dla rolników, by mogli wymienić pokrycia azbestowe, jednak wsparcie to nie obejmuje wszystkich poszkodowanych. Wiele osób wciąż czeka więc na systemowe rozwiązania, które przyspieszą wymianę niebezpiecznych dachów i zapewnią na ten cel odpowiednie środki.

Dotychczas usunięto niewielką część azbestu

Azbest był powszechnie stosowany w budownictwie w Polsce od lat 60. XX wieku. Szacuje się, że do 2032 roku konieczna będzie wymiana około 15 mln ton wyrobów azbestowych. Jak wynika z danych Najwyższej Izby Kontroli, do 2022 roku usunięto jednak zaledwie 17% tej ilości, czyli około 2,5 mln ton.

Tempo usuwania azbestu jest zbyt wolne. Przy obecnym tempie 0,12 mln ton rocznie osiągnięcie celu całkowitego pozbycia się azbestu do 2032 roku będzie niemożliwe. Według szacunków NIK przy takim tempie azbest zniknie z Polski dopiero około 2081 roku.

Niedoskonałości systemu monitorowania

Dużym problemem jest też niedoskonały system monitorowania ilości azbestu w kraju. Baza Azbestowa ma wiele luk, gdyż właściciele nieruchomości uchylają się od corocznego raportowania o wyrobach azbestowych. Do tego gminy nie egzekwują tego obowiązku, przez co dane są niepełne.

Sytuację pogarsza fakt, że azbest zalega nie tylko na dachach domów, ale także w ziemi. Utylizacja podziemnych odpadów azbestowych to dodatkowe wyzwanie.

Wymiana azbestowych dachów tylko dla rolników

Obecnie trwa nabór wniosków dla rolników o dofinansowanie do wymiany dachów z azbestem. Jest to kontynuacja pilotażowego programu z jesieni 2022 roku. Wnioski można składać tylko do 12 stycznia 2024 r. za pośrednictwem ARMiR.

Pomoc przeznaczona jest dla osób ubezpieczonych w KRUS lub będących beneficjentami dopłat bezpośrednich. Kwota dofinansowania to 40 zł za m2, maksymalnie 500 m2 na budynek. Jest to zatem niewielka część kosztów, ale zachęta dla rolników.

Niestety z programu wykluczeni są inni właściciele budynków z azbestem, np. osoby fizyczne. Oni muszą starać się o dofinansowanie przez gminy, które mają ograniczone możliwości.

Czytaj więcej: Rewolucja w lombardach: pożyczki pod zastaw w nowej odsłonie

Zbyt wolne tempo usuwania azbestu w Polsce

Zgodnie z przepisami, cały azbest powinien zniknąć z Polski do 2032 roku. Jak alarmuje jednak Najwyższa Izba Kontroli, przy obecnym tempie prac jest to nierealne. Do 2022 r. usunięto zaledwie 17% wyrobów azbestowych w kraju.

Dużym problemem jest też niepełna inwentaryzacja. Azbest zalega nie tylko na dachach, ale i w ziemi, a jego monitoring jest utrudniony. Do tego właściciele uchylają się od raportowania ilości azbestu.

Tempo prac musi zdecydowanie przyspieszyć, aby osiągnąć cel w 2032 r. Tymczasem przy rocznym usuwaniu 0,12 mln ton azbest zniknie z Polski najwcześniej około 2081 r.

Rekordzista - 149 lat na usunięcie azbestu

Jak wskazuje NIK, w niektórych gminach przy obecnym tempie usunięcie azbestu zajmie ponad 100 lat. Rekordzistą jest gmina Frombork, gdzie ten proces może potrwać 149 lat.

Brak pieniędzy główną przeszkodą w wymianie

Dachy z azbestem - rząd pomaga części mieszkańców w wymianie

Jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli, największą barierą dla mieszkańców w pozbywaniu się azbestu są koszty. Obecnie można uzyskać dofinansowanie na demontaż i utylizację, ale koszt nowego dachu trzeba pokryć samodzielnie.

Uzupełnienie powstałego braku [po demontażu azbestu] musi być pokryte przez podmioty prywatne we własnym zakresie – NIK

Dla wielu osób, zwłaszcza z ubogich regionów, jest to zbyt duże obciążenie finansowe. Stąd opóźnienia w wymianie niebezpiecznych dachów. Pilnie potrzebne są zmiany legislacyjne i dodatkowe środki finansowe.

Rząd obiecywał nowe przepisy i środki

W sierpniu 2022 roku Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na problem azbestu w piśmie do ówczesnego ministra rozwoju. W odpowiedzi usłyszał, że trwają prace nad nową ustawą, która ma przyspieszyć usuwanie azbestu.

Minister wskazał też na dodatkowe środki z funduszy UE, które mają wspomóc ten proces. Niestety do tej pory nie widać efektów tych zapowiedzi. Nowej ustawy wciąż nie ma, podobnie jak dodatkowych funduszy unijnych.

Mieszkańcy nadal czekają na systemowe wsparcie

Podsumowując, usuwanie azbestu w Polsce przebiega zbyt wolno, by osiągnąć cel w 2032 roku. Koszty stanowią barierę dla wielu Polaków. Pilnie potrzebne są zmiany legislacyjne i systemowe wsparcie finansowe dla właścicieli budynków z azbestem.

Na razie pomoc ogranicza się do niewielkich dopłat dla rolników. Tymczasem azbest stanowi zagrożenie dla zdrowia wszystkich mieszkańców. Dopóki nie zostanie usunięty z dachów i ziemi, nie możemy czuć się bezpiecznie.

Podsumowanie

Problemem Polski pozostaje bardzo powolne tempo usuwania azbestu. Do tej pory udało się usunąć zaledwie 17 proc. tego niebezpiecznego materiału. Przy aktualnym tempie 0,12 mln ton rocznie osiągnięcie celu w 2032 roku jest nierealne. Szacuje się, że azbest zniknie z Polski najwcześniej około 2081 roku.

Dużą przeszkodą są koszty, gdyż obecnie dofinansowanie obejmuje tylko utylizację azbestu. Wymiana dachu pozostaje na barkach właścicieli, co dla wielu jest zbyt dużym obciążeniem. Pilnie potrzebne są zmiany legislacyjne i systemowe wsparcie finansowe dla osób fizycznych.

Na razie pomoc ogranicza się do niewielkich dopłat dla rolników w ramach programu z 2022 i 2023 roku. Jednak azbest stanowi zagrożenie dla wszystkich mieszkańców, nie tylko rolników. Jego usuwanie musi objąć budynki w całym kraju.

Aby to osiągnąć, konieczne jest zwiększenie nakładów finansowych z budżetu państwa i funduszy unijnych. Bez tego trudno liczyć, że uda się dotrzymać terminu 2032 roku. A póki azbest pozostaje na dachach i w ziemi, zdrowie Polaków jest zagrożone.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Studia już nie są potrzebne? Czy to prawda?
  2. Przyszłość polskiej gospodarki: Kongres 3W o wodzie, wodór, węglu
  3. Niespodziewany Zwrot Akcji na Konferencji Adama Glapińskiego - Musisz to Zobaczyć
  4. Gdzie w Sejmie zdeponować broń palną według Brauna
  5. Opłaty i długość trasy z Wrocławia do Krakowa. Ile kosztuje przejazd autostradą?
Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk

Interesuję się rynkami finansowymi i inwestowaniem. Prowadzę blog, na którym publikuję porady z zakresu oszczędzania, lokowania kapitału, zarządzania budżetem domowym. Dzielę się swoją wiedzą.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Tajemnica walut w Polsce ujawniona?
NewsTajemnica walut w Polsce ujawniona?

Walut nigdy więcej źle nie wymienisz! Poznaj prawdę na temat oszukańczych praktyk kantorów, naucz się właściwie przeliczać kursy i zabezpiecz się przed oszustwami. Przestrogi ekspertów dla bezpiecznej wymiany walut.