News

Koniec węgla w Polsce: Rząd chce negocjować umowę społeczną

Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk10.01.20247 min.
Koniec węgla w Polsce: Rząd chce negocjować umowę społeczną

Rząd chce negocjować umowę społeczną dotyczącą zakończenia wydobycia węgla w Polsce do 2049 roku. Podpisana w 2021 roku umowa reguluje zasady i harmonogram stopniowego odchodzenia od węgla. Przewiduje ona m.in. subwencjonowanie górnictwa z budżetu państwa w postaci dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych kopalń. Aby mogła wejść w życie, wymaga jednak zgody Komisji Europejskiej. Ministerstwo Przemysłu liczy, że uda się ją uzyskać podczas negocjacji zaplanowanych na 5 lutego 2024 r. w Brukseli.

Rządowy plan odejścia od węgla do 2049 roku

Rząd pracuje nad długofalowym planem całkowitego odejścia od węgla w energetyce do 2049 roku. W maju 2021 podpisano umowę społeczną, która reguluje zasady stopniowego zamykania kopalń węgla energetycznego. Przewiduje ona wygaszanie wydobycia przy jednoczesnym subwencjonowaniu górnictwa z budżetu państwa. Warunkiem wejścia ustawy w życie jest uzyskanie zgody Komisji Europejskiej.

Rząd liczy, że uda mu się przekonać Brukselę do zaakceptowania planu podczas negocjacji 5 lutego. Oprócz przedstawicieli Ministerstwa Przemysłu, w spotkaniu wezmą udział komisarze UE ds. konkurencji oraz stosunków międzyinstytucjonalnych.

Harmonogram odchodzenia od węgla

Podpisana ponad 2,5 roku temu umowa społeczna zakłada stopniowe wygaszanie kopalń węgla energetycznego aż do całkowitej eliminacji tego surowca z miksu energetycznego Polski w 2049 r. Roczne limity wydobycia będą coraz niższe, co ma ułatwić transformację Śląska w kierunku bardziej ekologicznym.

Rząd przewiduje, że proces ten potrwa prawie 30 lat. Jest to zdaniem ekspertów konieczne, by zapewnić sprawiedliwą transformację regionów górniczych. Nagłe odejście od węgla oznaczałoby bowiem utratę miejsc pracy przez setki tysięcy osób bezperspektywicznie.

Negocjacje wsparcia dla górnictwa z Komisją Europejską

Kluczowym elementem umowy społecznej dotyczącej wygaszania polskiego górnictwa węglowego jest system wsparcia dla przedsiębiorstw węglowych ze środków publicznych. Dopłaty z budżetu państwa mają rekompensować stopniowe zmniejszanie wydobycia i zdolności produkcyjnych kopalń.

Aby mechanizm mógł jednak zafunkcjonować, konieczna jest zgoda Komisji Europejskiej w ramach notyfikacji pomocy publicznej. Stąd pilna potrzeba negocjacji z unijnymi urzędnikami. Poprzedni rząd nie zdołał uzyskać akceptacji KE mimo kilkukrotnych prób.

Pomoc publiczna dla górnictwa

Wniosek notyfikacyjny dotyczący zasad i warunków pomocy publicznej dla górnictwa leży w Komisji Europejskiej już od 2 lat. Dotychczasowe negocjacje zakończyły się fiaskiem. Obecny rząd chce jednak podjąć kolejną próbę przeforsowania korzystnych dla Polski rozwiązań.

Ministerstwo Przemysłu liczy, że uda się wypracować kompromis akceptowalny dla obu stron. Bez subwencji z budżetu trudno bowiem mówić o sprawiedliwej transformacji Śląska. Tymczasem gwałtowna destabilizacja tamtejszego rynku pracy nie leży w interesie całej Unii.

Czytaj więcej: Niemieccy rolnicy kwestią granicy. Sytuacja polskich przedsiębiorców.

Harmonogram zamykania kopalń węgla w Polsce

Podpisana w 2021 r. umowa społeczna precyzuje harmonogram stopniowego odchodzenia Polski od węgla. Zgodnie z założeniami, ostatnia czynna dziś kopalnia węgla energetycznego ma zostać zamknięta w 2049 r. Od tego momentu Polska miałaby bazować już wyłącznie na źródłach odnawialnych i atomie.

Poszczególne kopalnie będą wygaszane sukcesywnie, w miarę wyczerpywania się zasobów. Np. w 2028 r. zamknięta ma zostać kopalnia Bobrek, a w 2034 r. kopalnia Piast. Ostatnią czynną do 2049 r. pozostanie kopalnia Ziemowit. Rząd deklaruje, że żadne zakłady nie zostaną zamknięte przed wydobyciem całego dostępnego węgla.

Kopalnie będą funkcjonować tak długo, jak będą zasoby w tychże kopalniach - to jest nasze zapewnienie ze strony Ministerstwa Przemysłu.

Perspektywy dla górników

Zamykanie kolejnych kopalń oznacza konieczność redukcji miejsc pracy w górnictwie. Szacuje się, że do 2049 r. pracę w sektorze straci nawet 100 tys. górników. Rząd zobowiązał się jednak zadbać o godne warunki odejścia z pracy.

Umowa społeczna gwarantuje górnikom m.in. odprawy sięgające 120 tys. zł netto. Ponadto przewidziane są środki na szkolenia ułatwiające zdobycie nowych kwalifikacji i znalezienie pracy w innych sektorach.

Ministerstwo Przemysłu o przyszłości górnictwa

Koniec węgla w Polsce: Rząd chce negocjować umowę społeczną

Ministerstwo Przemysłu jest instytucją bezpośrednio odpowiedzialną za wdrażanie postanowień umowy społecznej dotyczącej transformacji polskiego górnictwa węglowego. Resort reprezentuje więc oficjalne stanowisko rządu w tej sprawie.

Zdaniem Ministerstwa, kopalnie będą stopniowo wygaszane aż do 2049 r., przy czym funkcjonować będą one tak długo, jak wystarczy w nich węgla do wydobycia. Nie będzie więc przedwczesnych zamknięć rentownych zakładów - zapewnia rząd.

Rok całkowitej eliminacji węgla z miksu 2049
Liczba kopalń czynnych w 2049 r. 1
Szacowana liczba górników do zwolnienia 100 tys.

Wsparcie społeczne i zawodowe

Choć górnictwo czeka nieuchronnie redukcja zatrudnienia, rząd obiecuje zadbać o godne warunki transformacji regionów węglowych. Umowa społeczna gwarantuje górnikom m.in. wysokie odprawy za odejście z pracy sięgające 120 tys. zł netto.

Ponadto z budżetu finansowane będą kosztowne szkolenia zawodowe, dzięki którym zwalniani górnicy zdobędą nowe kompetencje potrzebne na lokalnym rynku pracy. W założeniu ma to ułatwić im znalezienie zatrudnienia poza górnictwem.

Warunki Komisji Europejskiej dotyczące dopłat

Choć rząd przyjął już w 2021 r. ustawę precyzującą zasady stopniowego odchodzenia Polski od węgla, kluczowe przepisy dotyczące dopłat dla górnictwa wciąż nie weszły w życie. Warunkiem jest bowiem notyfikacja projektu pomocy publicznej przez Komisję Europejską.

Tymczasem KE od 2 lat blokuje zatwierdzenie polskiego wniosku notyfikacyjnego. Bruksela ma zastrzeżenia co do zakresu i warunków pomocy. Stawia więc dodatkowe wymagania, które rząd będzie musiał spełnić, jeśli zależy mu na akceptacji planu.

  • Precyzyjne określenie beneficjentów i celów wsparcia z budżetu
  • Jasne zobowiązanie do stopniowego odchodzenia od węgla do 2049 r.
  • Gwarancje ekologicznego zagospodarowania terenów pogórniczych

Czy uda się osiągnąć kompromis?

Pomimo długotrwałych negocjacji, dotychczas nie udało się wypracować kompromisu w sprawie zasad pomocy publicznej dla polskiego górnictwa. Czas nagli - bez notyfikacji mechanizm wsparcia przewidziany w umowie społecznej nie może zacząć obowiązywać.

Kolejna runda rozmów zaplanowana jest na 5 lutego. Stronie polskiej z pewnością zależy na jak najszybszym osiągnięciu porozumienia. Pytanie tylko, na ile elastyczna okaże się Komisja Europejska.

Podsumowanie

W powyższym artykule omówiono rządowy plan stopniowego odchodzenia Polski od węgla w perspektywie najbliższych 25 lat. Przyjęta w 2021 roku umowa społeczna precyzuje harmonogram zamykania kolejnych kopalń aż do całkowitej eliminacji węgla z miksu energetycznego w 2049 roku. Kluczowe znaczenie ma jednak uzyskanie zgody Komisji Europejskiej na proponowany mechanizm wsparcia dla górnictwa z budżetu państwa.

Artykuł analizuje główne założenia umowy społecznej dotyczącej transformacji polskiego górnictwa węgla kamiennego. Omawia harmonogram stopniowego zamykania poszczególnych kopalń, a także gwarancje socjalne oraz zawodowe dla zwalnianych górników. Podkreśla też wagę negocjacji z Komisją Europejską, bez której zgody system dopłat nie może wejść w życie.

Tekst przybliża stanowisko Ministerstwa Przemysłu, będącego głównym autorem planu transformacji Śląska. Resort zapewnia, że funkcjonujące kopalnie będą eksploatowane aż do wyczerpania zasobów węgla. Nie będzie zatem mowy o przedwczesnym zamykaniu rentownych zakładów. Jednocześnie podkreśla się konieczność odchodzenia od węgla ze względu na unijne cele klimatyczne.

Materiał wskazuje także na główne zastrzeżenia Komisji Europejskiej do polskiego planu wsparcia dla górnictwa. Aby uzyskać zgodę KE, rząd musi zobowiązać się m.in. do całkowitej eliminacji węgla do 2049 r. oraz zagwarantować ekologiczne zagospodarowanie terenów pogórniczych. Czas pokaże, czy uda się w tej sprawie wypracować kompromis zadowalający obie strony.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Dom Freddiego Mercury'ego na sprzedaż. Właścicielka oczekuje wysokiej sumy
  2. Przyszłość polskiej gospodarki: Kongres 3W o wodzie, wodór, węglu
  3. Niespodziewany Zwrot Akcji na Konferencji Adama Glapińskiego - Musisz to Zobaczyć
  4. Budżet na wstrzymaniu? Minister finansów zabiera głos
  5. Opłaty i długość trasy z Wrocławia do Krakowa. Ile kosztuje przejazd autostradą?
Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk

Interesuję się rynkami finansowymi i inwestowaniem. Prowadzę blog, na którym publikuję porady z zakresu oszczędzania, lokowania kapitału, zarządzania budżetem domowym. Dzielę się swoją wiedzą.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Polski ChatGPT już działa. Jak wypadł jego debiut?
NewsPolski ChatGPT już działa. Jak wypadł jego debiut?

"polski chatgpt Bielik, rodzimy model AI oparty na języku polskim, zadebiutował z kilkoma potknięciami. Jego twórcy przyznają, że ograniczona baza danych stanowi wyzwanie dla stworzenia w pełni funkcjonalnego polskiego chatbota"