Finanse

Powrót do pracy po ciąży: kluczowe informacje i porady o okresie ochronnym

Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk22.12.20237 min.
Powrót do pracy po ciąży: kluczowe informacje i porady o okresie ochronnym

Powrót do pracy na 7/8 etatu po macierzyńskim daje możliwość stopniowego wkraczania w obowiązki zawodowe, przy jednoczesnej opiece nad dzieckiem. Prawo gwarantuje taką możliwość, choć wiąże się to z koniecznością zrezygnowania z urlopu wychowawczego. Warto jednak wiedzieć, jakie przepisy chronią młode mamy i jak bezpiecznie wrócić do firmy. Poniższy tekst wyjaśnia najważniejsze kwestie.

Kluczowe wnioski:

  • Okres ochronny po urlopie macierzyńskim trwa 12 miesięcy i chroni przed nieuzasadnionym zwolnieniem.
  • Możliwy jest powrót do pracy na 7/8 etatu, ale wiąże się to z rezygnacją z urlopu wychowawczego.
  • Nawet jeśli umowa o pracę kończy się w trakcie urlopu macierzyńskiego, nadal przysługuje zasiłek macierzyński.
  • Po urlopie wychowawczym pracownik ma zagwarantowane miejsce pracy i nie niższe wynagrodzenie niż przed urlopem.
  • Prawo przewiduje też 16 godzin lub 2 dni zwolnienia od pracy rocznie dla rodzica dziecka do 14 lat.

Jak długo trwa ochrona zatrudnienia po urlopie macierzyńskim?

Ochrona zatrudnienia po urlopie macierzyńskim, zwana również okresem ochronnym, trwa 12 miesięcy od dnia powrotu do pracy po takim urlopie. Jest ona wprowadzona po to, aby zapewnić młodym rodzicom poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia i umożliwić im stopniowy powrót do aktywności zawodowej.

W okresie ochronnym pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem. Może to zrobić jedynie w ściśle określonych przypadkach, gdy:

  • zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika,
  • ogłoszona została upadłość lub likwidacja zakładu pracy.

Nawet jednak w tych sytuacjach pracodawca musi wcześniej wypełnić dodatkowe warunki - poinformować organizację związkową i zapewnić odprawę pracownikowi.

Zwolnienie po okresie ochronnym

Okres ochronny nie oznacza jednak, że po jego upływie, czyli po roku od powrotu z urlopu macierzyńskiego, umowa o pracę jest gwarantowana na zawsze. Po 12 miesiącach minie ten specjalny czas dodatkowej ochrony zatrudnienia i wówczas, tak jak w przypadku każdego innego pracownika, będzie można rozwiązać umowę na zasadach ogólnych.

Pracodawca będzie musiał jednak zachować ustawowe okresy wypowiedzenia - dwa tygodnie lub miesiąc w zależności od stażu pracy. Dlatego zwolnienie nie będzie mogło nastąpić z dnia na dzień.

Kiedy można zwolnić pracownicę wracającą z urlopu macierzyńskiego?

Pracownica wracająca z urlopu macierzyńskiego ma zagwarantowaną ochronę zatrudnienia przez 12 miesięcy od dnia powrotu do pracy. W tym czasie rozwiązanie z nią umowy o pracę jest w zasadzie niemożliwe i zgodne z prawem jedynie w ściśle określonych sytuacjach.

Wyjątki od tej reguły to m.in. rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy (np. ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków) lub likwidacja zakładu pracy. Jednak i wtedy konieczne jest wypełnienie dodatkowych warunków i wypłacenie odprawy.

Zwolnienie pracownicy wracającej z urlopu macierzyńskiego jest więc praktycznie niemożliwe przez rok od jej powrotu do firmy.

Możliwe jest natomiast rozwiązanie umowy po upływie okresu ochronnego, czyli po 12 miesiącach od powrotu do pracy. Wówczas pracodawca musi jedynie zachować ustawowe okresy wypowiedzenia wynoszące od 2 tygodni do 1 miesiąca.

Wnioski

Reasumując, zwolnienie pracownicy wracającej z urlopu macierzyńskiego wcześniej niż po 12 miesiącach od powrotu jest praktycznie niemożliwe. Później zaś wymaga zachowania standardowych okresów wypowiedzenia i nie może nastąpić z dnia na dzień.

Czytaj więcej: Przelewy BNP Paribas - Jak wykonać przelew online krok po kroku?

Co w sytuacji, gdy umowa o pracę kończy się w trakcie urlopu macierzyńskiego?

Zdarzyć się może, że termin obowiązywania umowy o pracę na czas określony upływa w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego pracownicy. Rodzi to pytanie, czy pracodawca musi w takiej sytuacji przedłużać umowę do końca takiego urlopu?

Odpowiedź brzmi: nie, nie ma takiego obowiązku. Przepisy prawa pracy nie nakładają na pracodawcę konieczności przedłużenia umowy na czas określony, która wygasa w trakcie urlopu macierzyńskiego pracownicy.

Umowa wygasa w trakcie ciąży Tak, przedłużenie do porodu jest obowiązkowe
Umowa wygasa po porodzie, podczas urlopu Nie, przedłużenie nie jest obowiązkowe

Kobieta nie zostanie jednak pozbawiona świadczeń z tytułu urlopu macierzyńskiego. Będzie nadal otrzymywać zasiłek macierzyński od ZUS do końca okresu odpowiadającemu długości tego urlopu.

Czy po urlopie macierzyńskim można wrócić do pracy w niepełnym wymiarze?

Powrót do pracy po ciąży: kluczowe informacje i porady o okresie ochronnym

Tak, kobieta wracająca do pracy po urlopie macierzyńskim może wystąpić do pracodawcy o zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy - na przykład na pół etatu. Jest to rozwiązanie przydatne, gdy mama chce stopniowo łączyć obowiązki zawodowe z opieką nad dzieckiem.

Warunki takiego zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin są następujące:

  • maksymalne zmniejszenie etatu to do 1/2 (czyli do pół etatu),
  • wniosek do pracodawcy należy złożyć na 21 dni przed końcem urlopu,
  • w tym trybie nie można łączyć pracy z dodatkowym urlopem wychowawczym.

Co istotne, pracodawca nie może odmówić takiemu wnioskowi pracownicy, która opiekuje się dzieckiem do 6 roku życia lub niepełnosprawnym do 18 lat. Musi więc zgodzić się na zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin.

Czy po urlopie wychowawczym przysługuje ochrona przed zwolnieniem?

W przeciwieństwie do urlopu macierzyńskiego, po zakończeniu urlopu wychowawczego nie obowiązuje już dodatkowa ochrona przed zwolnieniem z pracy. Oznacza to, że po powrocie z takiego urlopu można stracić pracę na zasadach ogólnych.

Warto jednak pamiętać, że w czasie trwania urlopu wychowawczego obowiązuje ochrona przed rozwiązaniem umowy o pracę. Pracodawca nie może zwolnić pracownika przebywającego na urlopie, chyba że zachodzą wyjątkowe, uzasadnione przyczyny (na przykład likwidacja firmy).

Po zakończeniu urlopu wychowawczego matka traci immunitet przed zwolnieniem. Musi liczyć się z możliwością utraty pracy na zasadach ogólnych obowiązujących każdego pracownika.

Warto jednak pamiętać, że przepisy gwarantują jej prawo powrotu na poprzednie lub równorzędne stanowisko oraz zachowanie dotychczasowego wynagrodzenia. Zmiana warunków zatrudnienia na mniej korzystne byłaby więc niezgodna z prawem.

Jakie prawa przysługują pracownikowi po zakończeniu urlopu wychowawczego?

Pracownik wracający do pracy po urlopie wychowawczym może liczyć na szereg gwarancji wynikających z Kodeksu pracy. Przede wszystkim przysługuje mu prawo do:

  • powrotu na poprzednie stanowisko lub inne równorzędne,
  • otrzymywania wynagrodzenia w wysokości nie niższej niż przed urlopem,
  • korzystnych warunków zatrudnienia - nie mniej korzystnych niż przed urlopem.

Pracodawca musi więc zagwarantować takie same, a nawet lepsze warunki pracy i płacy niż przed urlopem. Nie może natomiast przenieść pracownika na niższe stanowisko ani obniżyć wynagrodzenia - byłoby to działanie niezgodne z prawem.

Konsekwencje łamania praw pracownika

Jeśli pracodawca nie zastosuje się do przepisów i nie przywróci pracownika do pracy na poprzednich lub lepszych warunkach, może spotkać go dotkliwa kara grzywny. Pracownik może również dochodzić odszkodowania za poniesione straty lub wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

Czy po urlopie wychowawczym można skorzystać ze zwolnienia od pracy?

Tak, pracownik wychowujący przynajmniej jedno dziecko do 14 lat ma prawo do dodatkowego zwolnienia od pracy po powrocie z urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego. W ciągu roku przysługuje mu:

  • 16 godzin zwolnienia,
  • lub 2 dni zwolnienia - jeśli pracuje co najmniej 6 godzin dziennie.

Jest to płatny czas wolny od pracy, przeznaczony na załatwienie niezbędnych spraw związanych z rodzicielstwem. Można go wykorzystać np. na wizyty kontrolne z dzieckiem lub załatwienie spraw w przedszkolu.

Zwolnienie przysługuje osobno matce i ojcu. Każde z rodziców może więc dodatkowo skorzystać z 16 godzin (lub 2 dni) płatnego urlopu rodzicielskiego rocznie.

Jedyne ograniczenie to maksymalnie 16 godzin (lub 2 dni) zwolnienia dla jednego rodzica w ciągu roku. W sumie więc można wykorzystać nawet 32 godziny takiego zwolnienia opiekuńczego.

Jakie gwarancje zatrudnienia daje pracownicy powrót z urlopu macierzyńskiego?

Kluczową kwestią związaną z powrotem do pracy po urlopie macierzyńskim jest ochrona miejsca zatrudnienia. Kodeks pracy gwarantuje w tym zakresie uprawnienia, które mają umożliwić łagodne wkroczenie w obowiązki zawodowe.

Najważniejsze z nich to:

  • 12-miesięczny okres ochronny - ochrona przed zwolnieniem przez rok od powrotu z urlopu,
  • prawo powrotu na poprzednie stanowisko - a jeśli nie jest to możliwe, to na równorzędne,
  • zachowanie dotychczasowego wynagrodzenia - nie niższego niż przed urlopem.

Dzięki temu młoda mama nie musi martwić się o utratę pracy tuż po powrocie do firmy ani o gwałtowne pogorszenie warunków zatrudnienia. Może stopniowo wrócić do r

Najczęstsze pytania

Ochrona zatrudnienia, zwana też "okresem ochronnym", trwa 12 miesięcy od powrotu do pracy po urlopie macierzyńskim. W tym czasie pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę z pracownicą, chyba że zachodzą wyjątkowe, uzasadnione przyczyny.

Tak, kobieta wracająca do pracy po urlopie macierzyńskim może wnioskować o zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy - np. na pół etatu. Musi to jednak zgłosić pracodawcy najpóźniej na 21 dni przed końcem urlopu.

Pracodawca nie ma obowiązku przedłużania umowy na czas określony, która wygasa w trakcie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Nadal jednak przysługuje jej zasiłek macierzyński od ZUS.

Kodeks pracy gwarantuje m.in. 12-miesięczny okres ochronny, prawo powrotu na poprzednie stanowisko oraz zachowanie dotychczasowego wynagrodzenia przez rok od powrotu z urlopu macierzyńskiego.

W odróżnieniu od urlopu macierzyńskiego, po zakończeniu urlopu wychowawczego nie obowiązuje już dodatkowa ochrona przed utratą pracy. Pracownik może zostać zwolniony na zasadach ogólnych.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Studia już nie są potrzebne? Czy to prawda?
  2. Polskie miasta gotowe na KPO i konkretne inwestycje
  3. Niespodziewany obrót na konferencji Glapińskiego – ogromna zmiana na horyzoncie
  4. Gdzie w Sejmie zdeponować broń palną według Brauna
  5. Opłaty i długość trasy z Wrocławia do Krakowa. Ile kosztuje przejazd autostradą?
Autor Maciej Bąk
Maciej Bąk

Interesuję się rynkami finansowymi i inwestowaniem. Prowadzę blog, na którym publikuję porady z zakresu oszczędzania, lokowania kapitału, zarządzania budżetem domowym. Dzielę się swoją wiedzą.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Jak skutecznie oszczędzać pieniądze? Praktyczny poradnik
FinanseJak skutecznie oszczędzać pieniądze? Praktyczny poradnik

W obecnych czasach, odpowiednie zarządzanie swoimi pieniędzmi jest bardzo ważne. Równie istotne jest posiadanie oszczędności, co wiele osób wciąż ignoruje. Uznać należy to za duży błąd, ponieważ odłożone pieniądze często mogą nas uratować w przypadku nieplanowanych, dużych wydatków. Z drugiej strony, oszczędności mogą posłużyć także jako sposób na realizację naszych planów życiowych, jak podróże, czy zakup nowego samochodu. Z tego względu, warto wiedzieć jak skutecznie odkładać pieniądze.

Odpowiedzialny hazard dla graczy: główne zasady
FinanseOdpowiedzialny hazard dla graczy: główne zasady

W świecie, gdzie technologia przenika nasze życie, nowe kasyna stają się częścią kultury hazardu. To więcej niż tylko szansa na szczęście - to emocjonująca przygoda. Wybór odpowiedniego kasyna, np. Magic365, oraz metody płatności mają kluczowe znaczenie. Przeanalizujemy popularne metody, ich zalety i wady, oraz podpowiemy, jak wybrać najlepszą opcję dopasowaną do Twoich potrzeb

Sekrety dotacji – jak otrzymać wsparcie finansowe na rozwój firmy?
FinanseSekrety dotacji – jak otrzymać wsparcie finansowe na rozwój firmy?

Prowadzenie własnej działalności można porównać do niekończącej się podróży, która czasem jest łatwa i przyjemna, a innym razem pełna wybojów i zakrętów. Zdarza się, że w pewnej chwili warto skręcić z głównej trasy i eksplorować nowy nieznany teren. W takiej sytuacji dotacja jest jak piąty bieg, który rozpędza biznes. Dowiedz się, z jakich form finansowania możesz skorzystać.