News

Rewolucja w energetyce: koniec nowych pieców gazowych?

Autor Cecylia Rutkowska
Cecylia Rutkowska09.12.20239 min.
Rewolucja w energetyce: koniec nowych pieców gazowych?

Koniec nowych pieców gazowych to jedno z najważniejszych założeń unijnej polityki klimatycznej. Według szacunków Komisji Europejskiej, budynki odpowiadają za 40% zużycia energii i 36% emisji gazów cieplarnianych. Aby to zmienić, UE wprowadza surowe regulacje, nakazujące stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz zeroemisyjnych źródeł ciepła.

Kluczowe wnioski:
  • Od 2025 r. kończą się dopłaty do nowych pieców gazowych.
  • W 2030 r. wszystkie nowe budynki mają być zeroemisyjne.
  • Do 2040 r. nastąpi całkowite wycofanie pieców na paliwa kopalne.
  • Rosnące koszty ogrzewania gazem wymuszą wymianę źródeł ciepła.
  • Główną alternatywą będą pompy ciepła i inne OZE.

Ograniczenie dotowania pieców gazowych

Unia Europejska planuje stopniowe wycofywanie dotacji dla nowych pieców gazowych. Już od 2025 roku kraje członkowskie nie będą mogły wspierać finansowo ich instalacji. Dotyczy to również pozostałych pieców na paliwa kopalne.

Celem tych działań jest transformacja sektora grzewczego w kierunku nisko- i zeroemisyjnych źródeł ciepła. Budynki odpowiadają obecnie za 40% zużycia energii i 36% emisji gazów cieplarnianych, co ma ulec radykalnej poprawie.

Wyjątkiem od zakazu dotowania będą hybrydowe systemy grzewcze, łączące piec gazowy z odnawialnym źródłem energii – na przykład instalacją fotowoltaiczną lub pompą ciepła. Pozwoli to na bardziej ekologiczne wykorzystanie gazu.

Eksperci przewidują jednak, że samo posiadanie pieca gazowego stanie się z czasem coraz mniej opłacalne. Rosnące ceny gazu i cel neutralności klimatycznej UE przyspieszą odejście od tego paliwa w ogrzewnictwie.

Harmonogram zmian

Komisja Europejska przedstawiła harmonogram wycofywania pieców na paliwa kopalne, w tym gazowych:

  • 2025 r. – zakaz dotowania nowych pieców
  • 2030 r. – wszystkie nowe budynki mają być zeroemisyjne
  • 2040 r. – całkowity zakaz pieców na paliwa kopalne

Oznacza to, że od 2030 roku żaden nowy budynek nie będzie mógł posiadać pieca gazowego. Starsze instalacje będą stopniowo wymieniane w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

Zakaz instalacji pieców gazowych w nowych budynkach

Kluczowym elementem unijnej dyrektywy budynkowej jest zakaz montowania pieców gazowych w nowych budynkach od 2030 roku. Wcześniej, bo już od 2028 roku, zakaz ten dotyczyć będzie budynków użyteczności publicznej lub będących własnością władz.

Oznacza to konieczność przejścia na zeroemisyjne systemy grzewcze, wykorzystujące odnawialne źródła energii. Nie będzie można instalować już nie tylko pieców gazowych, ale także olejowych czy węglowych.

Po 2030 roku wszystkie nowe budynki będą musiały korzystać z takich źródeł ciepła jak pompy ciepła, kolektory słoneczne czy geotermia – mówi Marcelina Pilszyk z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Eksperci podkreślają, że chodzi na razie o nową zabudowę. Osoby posiadające już piece gazowe, nie będą musiały ich demontować. Jednak rosnące ceny gazu z czasem wymuszą na wielu taki ruch.

Duże zmiany czekają też budynki przechodzące termomodernizację. 16% najbardziej energochłonnych z nich będzie musiało wymienić system grzewczy do 2030 roku, a kolejne 10% - do 2033 roku.

Pompy ciepła zamiast pieców gazowych

Podstawową alternatywą dla pieców gazowych będą pompy ciepła. Komisja Europejska chce, aby do 2027 roku powstało 10 mln takich urządzeń. Sprzedaż pomp ciepła stale rośnie – obecnie stanowią najpopularniejszą inwestycję w programie „Czyste Powietrze”.

Oprócz nich wykorzystywane będą także inne ekologiczne rozwiązania, jak kotły na biomasę, instalacje fotowoltaiczne połączone z grzejnikami elektrycznymi czy geotermia.

Eksperci spodziewają się dominacji pomp ciepła, które cechują się wysoką wydajnością i niskimi kosztami eksploatacji. Jednak nie zawsze będzie to rozwiązanie możliwe do zastosowania.

Czytaj więcej: Zmiana na czele energetycznego giganta? Sejm ma swojego faworyta

Obowiązek termomodernizacji najbardziej energochłonnych budynków

Istotnym elementem transformacji ogrzewania będzie poprawa efektywności energetycznej budynków. Szacuje się, że w Polsce aż 70% zasobów budynków jest przestarzałych i nieefektywnych.

Dlatego unijna dyrektywa przewiduje obowiązek termomodernizacji 16% najbardziej energochłonnych budynków niemieszkalnych do 2030 roku i 26% takich budynków do 2033 roku. Oznacza to docieplenie ścian, wymianę okien i modernizację systemów grzewczych.

Rodzaj budynków Udział do termomodernizacji
Najbardziej energochłonne budynki niemieszkalne 16% do 2030 r.
26% do 2033 r.

Prace remontowe pochłoną ogromne środki. Według szacunków Krajowej Agencji Poszanowania Energii, koszt poprawy charakterystyki 15% najgorszych budynków mieszkalnych sięgnie 300 mld złotych.

To olbrzymie wyzwanie, ale też konieczność. Budynki energochłonne generują ogromne straty – ich mieszkańcy płacą nawet 5 razy więcej za ogrzewanie niż w przypadku nowoczesnych domów.

Korzyści z termomodernizacji

Termomodernizacja i wymiana systemu grzewczego to duży wydatek, ale też szereg korzyści:

  • Niższe rachunki za ogrzewanie – nawet o 70%
  • Wyższy komfort cieplny pomieszczeń
  • Mniejsze zapotrzebowanie na energię
  • Zwiększenie wartości nieruchomości

Inwestycja zwraca się w dłuższej perspektywie. Dodatkowo można liczyć na dotacje z programów takich jak „Czyste Powietrze” czy „Mój Prąd”.

Popularność pomp ciepła jako ekologicznego źródła ciepła

Rewolucja w energetyce: koniec nowych pieców gazowych?

Kluczowym elementem wdrażanych zmian będzie upowszechnienie pomp ciepła jako niskoemisyjnego źródła ogrzewania. Komisja Europejska planuje, że do 2027 roku powstanie 10 mln takich urządzeń.

Już teraz widać rosnącą popularność tego rozwiązania na polskim rynku. Pompy ciepła są obecnie najczęściej wybieranym źródłem ciepła w programie „Czyste Powietrze”. W 2022 roku sprzedano w Polsce prawie 200 tys. pomp ciepła.

Zaletami tej technologii są:

  • Wysoka efektywność (COP powyżej 4)
  • Niskie koszty eksploatacji
  • Przyjazność dla środowiska

Wadami natomiast wysoki koszt inwestycyjny oraz konieczność przygotowania odpowiedniej infrastruktury (np. przy pompach gruntowych). Niemniej w dłuższej perspektywie się to zwraca.

Pompy ciepła mogą znaleźć szerokie zastosowanie zarówno w nowych budynkach, jak i istniejących po termomodernizacji. Kluczowe jest odpowiednie dobranie parametrów i możliwości budynku.

Inne ekologiczne alternatywy

Choć pompy ciepła mają odgrywać dominującą rolę, to większość ekspertów zakłada wykorzystanie miksu różnych zero- i niskoemisyjnych technologii.

Będą to na przykład:

  • Kotły na biomasę (np. pellet)
  • Geotermia głęboka i płytka
  • Energia słoneczna (kolektory, magazyny ciepła)
  • Mikrobiogazownie

Niezwykle istotna będzie też synergia OZE z magazynami energii i inteligentnymi systemami zarządzania. Pozwoli to zoptymalizować zużycie i generować oszczędności.

Wysokie koszty transformacji ciepłownictwa w Polsce

Choć zmiany są konieczne, to ich skala i tempo oznaczają ogromne koszty dla Polski. Szacuje się, że na termomodernizację budynków trzeba będzie przeznaczyć ok. 300 mld zł do 2030 roku.

Duże inwestycje będą potrzebne także w rozwój i modernizację sieci elektroenergetycznych, rozproszonych OZE oraz infrastruktury grzewczej.

Tymczasem według Najwyższej Izby Kontroli, obecne tempo działań jest niewystarczające, a środki przeznaczane na poprawę efektywności energetycznej w budynkach – zbyt małe.

Transformacja sektora budowlanego i systemu grzewczego będzie dużym wyzwaniem technicznym i finansowym dla Polski (...) potrzebne są pilne działania i zintensyfikowanie programów wsparcia – ocenia NIK.

Aby sprostać unijnym wymogom konieczne są zatem zarówno zmiany legislacyjne, jak i znaczące zwiększenie nakładów finansowych państwa na ten cel.

Źródła finansowania

Główne źródła finansowania transformacji ciepłownictwa w Polsce to:

  • Fundusze unijne z polityki spójności i programów pomocowych
  • Środki z systemu ETS i Funduszu Modernizacyjnego
  • Środki krajowych programów (np. Czyste Powietrze)
  • Inwestycje prywatne (np. developera, wspólnot mieszkaniowych)

Niezwykle istotne jest trafne ukierunkowanie tych funduszy na modernizację najbardziej emisyjnych budynków i likwidację ubóstwa energetycznego.

Wpływ zmian na ceny mieszkań i domów

Przewidywany wzrost kosztów budowy i wykończenia budynków może niepokoić przyszłych nabywców mieszkań i domów. Czy grożą nam znaczące podwyżki cen nieruchomości?

Zdaniem ekspertów ryzyko takie jest niewielkie. Koszty instalacji zeroemisyjnych systemów grzewczych nie powinny mieć kluczowego wpływu na ceny, które zależą od wielu innych czynników.

Wpływ na wzrost cen będzie raczej symboliczny i ograniczony. Kluczowe znaczenie mają koszty budowy, ceny działek i materiałów, a nie systemu grzewczego – przekonuje Bartosz Turek, analityk rynku nieruchomości.

Podsumowanie

W moim artykule przybliżyłem kluczowe założenia unijnej dyrektywy budynkowej, która wyznacza kierunek transformacji sektora grzewczego w UE. Dowiedzieliście się Państwo o stopniowym odchodzeniu od paliw kopalnych, na czele z gazem, na rzecz zeroemisyjnych źródeł ciepła. Przedstawiłem harmonogram wprowadzania zmian, sięgających zakazu instalacji pieców gazowych w nowych budynkach od 2030 roku.

Opisałem główne alternatywy dla gazowych pieców grzewczych, jak pompy ciepła, geotermia czy biomasa. Wyjaśniłem także, dlaczego konieczna jest szeroko zakrojona termomodernizacja budynków i jakie niesie to wyzwania kosztowe. Próbowałem rozwiać obawy dotyczące potencjalnego wzrostu cen mieszkań związanego z transformacją. Liczę, że artykuł pozwolił Wam lepiej zrozumieć nadchodzące zmiany i przygotować się do nich.

Przedstawiłem w nim najważniejsze fakty, szacunki i opinie ekspertów na ten temat. Starałem się pisać w przystępny, a zarazem merytoryczny sposób. Jeśli macie jakieś pytania lub uwagi odnośnie artykułu, zapraszam do kontaktu ze mną.

Mam nadzieję, że lektura była dla Państwa interesująca i pomocna w zrozumieniu zachodzących procesów. Jeśli spodobał się Wam mój styl pisania, zachęcam do śledzenia bloga w poszukiwaniu kolejnych publikacji.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Studia już nie są potrzebne? Czy to prawda?
  2. Polskie miasta gotowe na KPO i konkretne inwestycje
  3. Niespodziewany Zwrot Akcji na Konferencji Adama Glapińskiego - Musisz to Zobaczyć
  4. Gdzie w Sejmie zdeponować broń palną według Brauna
  5. Opłaty i długość trasy z Wrocławia do Krakowa. Ile kosztuje przejazd autostradą?
Autor Cecylia Rutkowska
Cecylia Rutkowska

Jestem ekonomistką, na blogu poruszam tematy związane z finansami osobistymi i inwestowaniem pieniędzy. Dzielę się praktycznymi poradami, analizuję sytuację gospodarczą.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły